جغرافیای عمومی افغانستان

 

جغرافیای عمومی افغانستان

افغانستان سرزمینی کوهستانی و محاط بر خشکی است، و جز «اردن» تنها کشور خاورمیانه بشمار می‌آید که به دریا راه ندارد. این سرزمین در نیمکره شمالی، نیمکره شرقی و در محدوده آسیای میانه واقع است. مساحت آن 650000کیلومتر مربع و چهلمین کشور جهان از نظر مساحت به شمار می‌آید. طول مرزهای افغانستان حدود ۵۸۰۰کیلومتر است، که شامل ۲۳۸۴کیلومتر در شمال

با جمهوری‌های تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان؛ ۲۲۴۰کیلومتر از شرق و جنوب با جمهوری اسلامی پاکستان، ۷۳تا ۹۳کیلومتر مربع از سمت شمال شرقی از طریق تنگه واخان با استان مسلمان نشین سین‌کیانگ (سنجان) جمهوری خلق چین و ۸۵۵تا ۹۳۰کیلومتر در غرب با ایران (که ۶۱۹کیلومتر آن با استان خراسان است). بیشترین فاصله شرق تا غرب افغانستان ۱۲۴۰کیلومتر، و شمال تا جنوب آن ۸۵۵کیلومتر است و حداقل فاصله آن با آبهای آزاد جهان ۵۰۰کیلومتر است. بخش‌های گسترده‌ای از خاک افغانستان را عمدتاً در شمال و شرق کشور، کوهها وسنگلاخ‌ها پوشانده‌است کوههای هندوکش به طول ۶۰۰و عرض ۱۰۰کیلومتر از سمت شمال شرقی به غرب و جنوب غربی کشیده شده و تقریباً از میانه کشور می‌گذرد. این کوهها بیش از نیمی از سرزمین افغانستان را فراگرفته و برای شهرهای «کابل»، «قندهار» و«هرات» ارزش راهبردی مهمی ایجاد کرده‌است. کوههای قدر به سوی غرب امتداد می‌یابند، از ارتفاع آن کاسته می‌شود و در نزدیکی مرزهای ایران تبدیل به کوهها و تپه‌های کم ارتفاع می‌گردند.در بلندی‌های هندوکش همواره برف وجود دارد. حتی در تابستان‌ها نیز قله‌ها و یخچال‌ها پر برف است. در میان کوهستان‌های هندوکش، دره‌های ژرف و خوش آب و هوا و حاصلخیزی وجود دارد که محیط مساعدی برای پرورش دام و تولید میوه‌است. افغانستان سرزمین افراط و تفریط است، کوهها سر به فلک کشیده و دره‌ها ژرف، باران‌های بهاری و تابستان‌های خشک، زمستان‌های بسیار سرد و تابستان‌های گرم، بلندی‌های پوشیده از برف در طول سال و سرزمین‌های پست و خشک وسوزان. این افراط و تفریط در زندگی اجتماعی نیز وجود دارد. سرزمین افغانستان در طول تاریخ گلوگاه تهاجم به هند بوده است؛ جنگجویان بسیاری چون «شاهنشاهان هخامنشی»، «اسکندر مقدونی»، «محمود غزنوی»، «تیمور گورکانی»، «نادر شاه افشار»، از پیچ و خم کوهها و دره‌های این کشور خود را به هندوستان رسانده‌اند. علاوه بر این تا پیش از کشف راههای آبی در سده‌های اخیر و سپس گسترش راههای هوایی، خط مسیر بازرگانی شرق به باختر، از دشت شمالی آن می‌گذشت، گذرگاه کاروانهای جاده ابریشم از این سرزمین بوده که عموماً از راه قندهار به هند و از راه بلخ به چین می‌رفت. پس از کشف راههای آبی و سپس توسعه راههای هوایی، افغانستان مانند سایر سرزمین‌های آسیای میانه، تبدیل به منطقه‌ای بن‌بست شد و گذر هیچ بیگانه‌ای به آنجا نیفتاد. همچنین کوهستان‌های افغانستان سپر راهبردی استواری میان آسیای شمالی و آسیای جنوبی است.

 جغرافیه عمومی افغانستان

مهم‌ترین پدیده‌های طبیعی افغانستان عبارت‌اند از:

کوهها و کوهستانها:  

مهم‌ترین ارتفاعات کشور از این قرار است:

 

۱- هند و کش (۶۲۹۸متر) ۲- پامیر کوچک، (۶۲۸۱متر دروخان) ۳- بدخشان(۵۳۵۵متر) ۴- بابا (۵۴۱۳متر، بامیان) ۵۰سفید خرس ۶- ترغان (۳۹۸۲متر) ۷- سفید کوه (۴۷۵۵متر، سکرم) ۸- نورستان ۹- شاه مقصود (۲۷۷۳متر) ۱۰- مزار (۳۷۸۷متر) ۱۱- هزار جات (۴۱۰۱متر، تمران) ۱۲- بندبیان ۱۳- چلبدالان ۱۴- سیاه کوه ۱۵- بالا کوه (۳۸۷۲متر)

/ 0 نظر / 95 بازدید