از مشتری چه می دانید؟

از مشتری چه می دانید؟

مشتری، برجیس، یا اورمزد پنجمین سیاره از سمت خورشید، بزرگترین و سنگینترین سیاره منظومهخورشیدی ماست. مشتری 1300برابر زمین و جرم آن بیش از 300 برابر جرم زمین و 2.5مرتبهسنگینتر از مجموع جرم سیاره های دیگر منظومه خورشیدی است. قطر این سیاره بیش از 142000 کیلومتر یا یازده برابر قطر 12700 کیلومتری زمین است. مدار مشتری 770 ملیونکیلومتری خورشید قرار دارد و این سیاره تقریبا هر 12 سال یک بار این مدار را دورمیزند.
مشتری با داشتن تعداد قمرهای زیاد شناخته شده، خود منظومه ی کوچکی بهحساب می آ ید. این سیاره بعد از خورشید ، ماه و زهره ، معمولا درخشانترین جسم درآسمان است. به علت نامعلومی ،نوری که از آن بازتاب میشود دو برابر نوری است که ازخورشید به آن میتابد.
از زمانی کهگالیله تلسکوپ خود را متوجه سیاره مشتری کرد و منظومه ی آن را با 4 قمر بزرگ کشفکرد، آدمی شیفته ی سیمای این سیاره شد. هر کس با تلسکوپ معمولی میتواند ابرهای نوارگونه ( مناطق روشن و کمربندهای تاریک متناوب) آن ، لکه سرخ بزرگ را که با چرخش اینسیاره در هر دوره ی زمانی تقریبا 10 ساعته حرکت می کند و همچنین 4 قمر بزرگ آن راببیند.
یافته های ویجر 1و2
در سال 1979ویجر 1و2 از نزدیکی مشتری عبور کردند تا آشکارترین عکسی را که تا آن زمان از اینسیاره گرفته شده بود بگیرند 4 قمر آن را با جزئیات دقیق بررسی کنند . حرکات جومشتری با چنان وضوحی آشکار شد که فراتر از هر گونه انتظار دانشمندان بود . آشکارترین خصوصیت این این جو وجود نوارهایی است از مناطق روشن که گفته میشود مربوطبه ارتفاعات بالاتر و کمربندهای متناوب تاریکتری که گفته میشود مربوط به سطوحپایینتر رئوس ابرهاست. مناطق روشن احتمالا مرکب از طبقات سرد بلور های آمونیاک ، وکمربندهای تاریکتر قهوه ای مایل به سرخ ممکن است ترکیباتی از آمونیوم هیدروسولفید وپلیمرهای گوناگون باشد. با تلسکوپ ، مشتری به صورت کره ای با نوار های مواج ورنگارنگ به نظر میرسد . این نوارهای افقی عمدتا نتیجه چرخش سریع سیاره یا به جهتاختلاف در سرعت چرخش در عرضهای جغرافیایی گوناگون این سیاره ایجاد میشود. یک روزمشتری کمتر از 10 ساعت روز زمینی طول میکشد اما این نکته در اینجا قابل ذکر است کهیک نقطه بر روی استوای مشتری در کمتر از هر 10 ساعت یک دور میچرخد و با سرعتی درحدود 33000km/hr حرکت میکند ولی حرکت نقاط واقع در شمال و جنوب استوا ، برای سیر بهدور این سیاره زمان بیشتری لازم دارند، از این رو هر مشخصه ای که از جهاتی عمودیباشد در استوا، به جلو کشیده میشود تا اکثر مشخصه ها ظاهرا افقی شوند. ابرها حرکتبسیار متلاطم عمودی نیز دارند که ناشی از تابشهای گرمایی این سیاره است. حاصل کلیاین حرکتها ، گردباد عظیمیست که همه ی این سیاره را احاطه میکند. به این ترتیب،نواحی منطقه ای فوقانی دائما موادشان را در کمربندها تخلیه میکنند. بر فراز اینالگوی نوارها جریان های فورانی و چرخشهای "گردابی" متعددی قرار گرفته است که سرعتمتوسط آنها ، بسته به عرض جغرافیایی ، به چند کیلومتر در ساعتمیرسد.
ویجر 1 به مرور زمان عکسهایی از لکه ی سرخ بزرگ گرفتهاست . بارزترین مشخصه مشتری، لکه سرخ بزرگ آن است. این لکه در واقع توفان مواجی استکه درازای آن 25700 کیلومتر و پهنایش 14000 کیلومتر است و مساحت آن به قدری زیاداست که دو کره مثل زمین را در بر میگیرد و دمای آن در حدود 3 درجه سانتیگرادمیباشد. رنگ سرخ لکه، ممکن است مربوط به گوگرد یا فسفر باشد. اما هیچ کس در اینمورد اطمینان ندارد. در پایین لکه ، سه منطقه بیضی شکل وجود دارد که هر یک توفانیبه بزرگی مریخ است .
کشف حلقه یبسیار رقیق در اطراف مشتری بسیار غیر منتظره بود . لبه ی خارجی مشخص این تقریبا در 57000 کیلو متری بالای سطح مرئی این سیاره قرار دارد . ظاهرا ، این مرز با وجود دوماهواره ( قمر ) کوچک که در مدار آن دقیقا در همان فاصله است، حفظ میشود. ویجر 2برای عکسبرداری این حلقه را روبیده و معلوم شده است که وقتی از عقب روشن شود،درخشانتر از وقتی است که از جلو روشن میشود .
منشاء سیاره
مشتری
یک نظریهدرباره مشتری این است که سیاره از همان گرد و غبار ابتدایی به وجود آمده است کهخورشید و سیاره ها را تشکیل داده اند. چون سیاره تا به این حد از خورشید دور است،ممکن است اجزای آن تغییر چندانی نکرده باشد، اما نظریه ی جدید تری حاکی از این استکه مشتری از یخ و سنگ دنباله دارها تشکیل شده است وبا جذب سایر مواد اطراف خود رشدکرده است.
تلسکوپگالیله چهار قمر بزرگتر آن با نامهای آیو ، اروپا ، گانیمید و کالیستو ( این 4 قمر، به اقمار گالیله ای معروفند) شناخته است. در رابطه با قمرهای مشتری باید اضافهکرد که تعداد آنها به طور دقیق قابل ذکر نیست زیرا تعداد آنها در هر برهه ی زمانیبه نسبت پیشرفت اپتیک ها و ابزار نجومی تغیر میکند، با گذشت زمان این ابزار دقیق ترشده و قمرهای بیشتری را کشف میکنند . به علت گرانش بسیار زیاد این سیاره اجرامآسمانی زیادی را به دام خود می اندازد و به تعداد قمرهای خود میافزاید .

 

/ 0 نظر / 21 بازدید