کشور روسیه با 17075400 کیلومتر مربع وسعت به تنهایی بیش از 76 درصد خاک اتحاد شوروی سابق را تشکیل میدهد. و در حال حاضر نیز با اشغال حدود 5/11درصد خشکیهای کره زمین بزرگترین کشور جهان محسوب میگردد. اگرچه 65 درصد خاک این کشور در بخش آسیایی قرار دارد،تنها 28 درصد مردم روسیه در این نواحی زندگی میکنند. این سرزمین بیش از160درجه طول جغرافیای و10منطقه زمانی را در برگرفته و اختلاف ساعت در منطقه مسکو با شرقیترین نقطه روسیه در شبهجزیره چوکچی و شبهجزیره ساخالین9ساعت است.سرزمین پهناور روسیه رادریاهای متعددی دربرگرفته که از جمله عمدهترین آنها می توان از دریای بالتیک و خلیج فنلاند در غرب، دریای سفید، خلیج پچورا، دریای کارا، دریای بارنتس، دریای لاپتف، دریای سیبری شرقی، دریای چوکچی و اقیانوس منجمد شمالی در شمال، دریای برینگ، دریی اخُتسک، دریای ژاپن و اقیانوس آرام در شرق، دریای سیاه و دریای خزر در جنوب نام برد.

زکات علم درنشرآن است.امام علی(ع)


روسیه

ملاحظات جغرافیایی

کشور روسیه با 17075400 کیلومتر مربع وسعت به تنهایی بیش از 76 درصد خاک اتحاد شوروی سابق را تشکیل میدهد. و در حال حاضر نیز با اشغال حدود 5/11درصد خشکیهای کره زمین بزرگترین کشور جهان محسوب میگردد. اگرچه 65 درصد خاک این کشور در بخش آسیایی قرار دارد،تنها 28 درصد مردم روسیه در این نواحی زندگی میکنند. این سرزمین بیش از160درجه طول جغرافیای و10منطقه زمانی را در برگرفته و اختلاف ساعت در منطقه مسکو با شرقیترین نقطه روسیه در شبهجزیره چوکچی و شبهجزیره ساخالین9ساعت است.سرزمین پهناور روسیه رادریاهای متعددی دربرگرفته که از جمله عمدهترین آنها می توان از دریای بالتیک و خلیج فنلاند در غرب، دریای سفید، خلیج پچورا، دریای کارا، دریای بارنتس، دریای لاپتف، دریای سیبری شرقی، دریای چوکچی و اقیانوس منجمد شمالی در شمال، دریای برینگ، دریی اخُتسک، دریای ژاپن و اقیانوس آرام در شرق، دریای سیاه و دریای خزر در جنوب نام برد. با وجود آنکه طول سواحل این کشور به 653،37 کیلومتر میرسد، اما به لحاظ اینکه بیشتر سواحل آن در منطقه منجمد شمالی واقع گردیده  و یا دریاهای مرتبط با آن از طریق تنگههای تحت کنترل سایرکشورها به آبراههای مهم متصل است،این کشور از وضعیت مطلوبی دربرقراری ارتباط دریایی آزاد با سایر کشورهای جهان برخوردار نیست. مرزهای این کشور بالغ بر139،20کیلومتر است.بخش اروپایی روسیه عمدتاً جلگهای و هموار است. بلندترین نقطه روسیه، قله البروس با 642،5 متر ارتفاع در شمال قفقاز در جمهوری آستیای شمالی و نزدیکی مرز گرجستان واقع گردیده است که در عین حال بلندترین نقطه اروپا نیز محسوب میگردد. کوههای اورال که در امتداد شمالی - جنوبی واقع گردیده است حد میان اروپا و آسیا را تعیین نموده و بلندترین نقطه آن قله نارودا تنها 885،1 متر ارتفاع دارد. تمامی قسمت آسیایی روسیه را سرزمین پهناور سیبری در برگرفته است. شبکه گستردهای از رودهای پر آب در روسیه وجود دارد که علاوه بر تأمین آب آشامیدنی، سدهای برق آبی فراوانی بر روی آنها احداث شده است.

از جمله مهمترین رودهای عمده بخش اروپایی روسیه می توان از ولگا با 690،3 کیلومتر طویلترین رود اروپا ، رود دون با نام قزاقهای دون ، رود دنیپر، رود نمان، رود نوا ، رود لینا و رود پچورا نام برد. بلندترین رود روسیه ینیدر بخش آسیایی این کشور جریان دارد. دریای خزر نیز که بزرگترین دریاچه جهان محسوب میگردد در مرزهای جنوبی این کشور قرار دارد.دریاچه بایکال با 140،34کیلومتر مربع وسعت بزرگترین دریاچه روسیه، عمیقترین دریاچه جهان (با 1740 متر عمق) و بزرگترین دریاچه آب شیرین کشور به شمار می آید. 20 درصد آب شیرین دریاچههای جهان در این دریاچه ذخیره شده است.

 پوشش گیاهی روسیه را در شمالیترین مناطق توندرا و در جنوب تایگا تشکیل میدهد که یک سوم جنگلهای جهان در این نواحی قرار دارد. آب و هوای روسیه عمدتاً قارهای خشک همراه با زمستانهای سرد است. میزان درجه حرارت در نواحی شمال شرقی سیبری در زمستانها تا 70 درجه زیر صفر نیز میرسد. میانگین دمای تابستان از 6درجه تا 20 درجه بالای صفر است. میزان بارندگی از متوسط تا کم در تغییر بوده و بویژه در نواحی داخلی چندان قابل پیشبینی نیست.


 

نام رسمی: فدراسیون روسیه

امید به زندگی: زنان 72 سال، مردان 62 سال (سال 1998)

نام محلی: روسیا

توزیع سنی:14 – 0 سال: 23 درصد، 64 – 15 سال: 66 درصد

پایتخت: مسکو

جمعیت شهری: 74 درصد

میزان بیکاری: 1998: 1/3 درصد

زبان رسمی: روسی

روز ملی: 12 ژوئن

واحد پول: روبل روسیه برابر با 100 کوپک

مساحت: 17075400 کیلومتر مربع

تولید ناخالص ملی: 000،000،546،479 دلار

جمعیت: 150000000 نفر

تولید سرانه ناخالص ملی: 1992: 2680 دلار

تراکم جمعیت: 7/8نفردرکیلومتر مربع

نرخ تورم: 1999: 40 درصد  

رشد سالانه جمعیت: منفی

نیرویکار:صنعت:37درصد،کشاورزی:5/12درصد،خدمات:5/50 درصد

ملاحظات سیاسی

کشور روسیه دارای21جمهوری خودمختار،49استان،6خطه و2شهرخودمختارمسکو و سنتپترزبورگ است. در شهر مسکو پارلمان و دومای کشوری و مجلس سنا و شورای فدراسیون فعالیت دارند. علت اینکه این دو شهر خودمختار هستند این است که از نظر مساحت و جمعیت با سایر مناطق قابل مقایسه بوده و از آنجا که این دو شهر در دوران مختلف پایتخت بودند از اهمیت خاصی برخوردار گردیده و به عنوان مناطق خودمختار معرفی گردیده اند.طی می سال 2000، بنا بر پیشنهاد ولادیمیر پوتین، کشور روسیه در روز 31 ماه مه سال 2000 به 7 منطقه  به شرح ذیل تقسیم گردید :

ـ منطقه شمال غربی (مرکز- سنتپترزبورگ )

ـ منطقه مرکزی(مرکز- مسکو)

ـ منطقه رود ولگا(مرکز- نیژنینوگورود)

ـ منطقه شمال قفقاز(مرکز- رستوف - دن)

ـ منطقه خاوردور(مرکز- خاباروفسک)

ـ منطقه اورال(مرکز- یکاترینبورگ)

ـ منطقه سیبری(مرکز- نووسیبیرسک)

پس از فروپاشی اتحاد جماهیرشوروی، کشور روسیه به عنوان بزرگترین کشور تشکیلدهنده شوروی، در بیشتر موارد حقوقی و سیاسی جایگزین آن گردید.قانون اساسی روسیه در رفراندوم 12دسامبر سال 1993 با 58 درصد آرا به تأیید عمومی رسیده و طبق آن حکومت این کشور جمهوری فدراتیو میاشد. قوه مقننه یا مجلس فدرال از ترکیب شورای فدراسیون با 178عضو و دومای کشوری با 450 عضو تشکیل میگردد. نیمی از اعضای دوما از طریق انتخابات مستقیم در حوزههای انتخابی منطقهای به مجلس راه یافته و نیم دیگر بر اساس فهرستهای حزبی برگزیده میشوند.فدراسیون روسیه به عنوان یکی ازچهار جمهوری اصلی بنیانگذار اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991 رأی به انحلال شوروی داد و سپس همراه با روسیه سفید (بیلوروسی) و اوکراین نقش اصلی را در تأسیس اتحادیه جامعه کشورهای مستقل مشترکالمنافع برعهده داشت. فرماندهی کل قوا به عهده شخص رئیسجمهور است. فرو پاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی (USSR)که در آستانه دهه آخر قرن گذشته صورت گرفت سبب پیدایش 15کشور جدید در نقشه سیاسی دنیا گردید که بزرگترین آن فدراسیون روسیه) Russia ) می باشد. فدراسیون با 89 تبعه یا قدرت محلی بوده و شامل 21 جمهوری،52 استان خود مختار 6کریس و10کروگ خود مختار میباشد. در روسیه 1095شهر وجود دارد. روسیه کشوری چند ملیتی متشکل از150ملیت جداگانه میباشد.این کشور قرن بیستم را بیشتر در نظام کمونیستی طی کرده و افراد روسی در حال و هوای تشکیل فضای جامعه بازاری دمکراتیک قرار داشته اند. تغییرات اساسی در جنبه های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی اعمال گردیده است.نقش آموزش و پرورش در فراهم سازی اصلاحات اقتصادی جامعه و رونق حیاتی کشور و جامعه پی در پی مورد توجه بوده و موضوع مورد بحث آکادمیهای عمومی در زمینه مفاهیم متعدد میباشد.

اهداف مدرنیزه سازی اجتماعی- فرهنگی کشور

 انتقال از سیستم توتالیتارین به جامعه ای باز بر اساس اصول دمکراسی و ارزشهای مشترک انسانی

 انتقال از اقتصاد توزیع دولتی سرمایه به بازار آزاد

 ایجاد جامعه شهری و پرورش و توسعه انستیتوهای عمومی

 انتقال از جامعه صنعتی به جامعه  فراصنعتی

 انتقال از ایدئولوژی منابع انسانی به ایدئولوژی سرمایه انسانی

جمهوری‎های فدراسیون روسیه

نام جمهوری

مرکز

موقعیت جغرافیایی

جمعیت(هزارنفر)

مساحت(کیلومترمربع)

آدیغه

مایکوپ

شمال قفقاز

442

7600

گورنی آلتای

گورنو-آلتایسک

جنوب سیبری

198

92600

اودمورتیا

ایژفسک

کرانه رود ولگا

1637

42100

بوریاتیا

اولان اوده

در جنوب روسیه

1059

351300

تووا

قزل اردو

در غرب بوریات

306

170500

خاکاس

آباکان

غرب رود ینیسی

581

61900

ساخا (یاکوت)

یاکوتسک

در سیبری شرقی

1093

3103200

کارلیا

پطروزاودسگ

درهمسایگی فنلاند

800

172400

کالمیکیا

الیستا

در ساحل رود ولگا

327

76100

کومی

سیکتیفکار

درغرب کوههای اورال

1255

415900

ماری

یوشکار –اولا

مرکز روسیه

762

23200

موردووی

سارانسک

بخش اروپای روسیه

964

26200

 

جمهوری‎های مسلمان‎نشین

نام جمهوری

مرکز

موقعیت جغرافیایی

جمعیت(هزار نفر)

مساحت (کیلومتر مربع)

اوستیای شمالی

ولادی قفقاز

شمال قفقاز

695

8000

باشقیرستان

اوفا

در ساحل ولگا

4008

143600

تاتارستان

قازان

در ساحل ولگا

3696

68000

چچنیا

گروزنی

شمال قفقاز

-

-

چوواش

چبوکساری

مرکز روسیه

1353

18300

داغستان

ماخاچ قلعه

در غرب دریای خزر

1890

50300

قره‎چای چرکسیا

چرکسک

شمال قفقاز

431

14100

کاباردابالکاریا

نالچیک

شمال قفقاز

784

12500

ملاحظات اقتصادی

اقتصاد روسیه به ویژه در بخش اروپایی آن تا اواخر قرن نوزدهم(همزمان با آغاز انقلاب صنعتی در اروپا) بر پایه کشاورزی قرار داشت.بعدها روند تکاملی اقتصاد این کشور به واسطه جگ جهانی اول و جنگهای داخلی متعاقب آن دچار وقفه گردید. استالین پایههای پیشرفت صنعتی مدرن را بنیان نهاد. با اجرای بازار آزاد، اقتصاد روسیه با وضعیت بغرنجی روبرو گردید.از طرفی نهادها و روابط اقتصادی سابق از میان رفت و از سوی دیگر سیستم جدید نیز هنوز استقرار نیافته بود؛ در نتیجه افت تولید در بیشتر بخشهای اقتصاد حاکم گردید. پس از فروپاشی شوروی، دولت روسیه مالکیت خصوصی زمین را که در دوران شوروی وجود نداشت برسمیت شناخت. تا سال 1993،بالغ بر260 هزار شرکت در بخش کشاورزی فعالیت داشتند که 5 درصد تولیدات کشاورزی را تأمین مینمودند.دامپروری نیز در روسیه از تنوع بسیاری برخوردار بوده و بر پرورش گاو، گوسفند و بز تا گوزن شمالی مشتمل می گردد. همچنین ناوگان صیادی روسیه در آبهای وسیع و گسترده اطراف این کشور فعال داشته و یکی ازبزرگترین ناوگانهای جهان در نوع خود محسوب میگردد.روسیه از لحاظ معادن نیز از ذخایر با ارزشی ازسنگهای معدنی فلزی و غیرفلزی برخوردار است.این کشور از نظر منابع تأمین سوخت و انرژی نیز بسیار غنی است و نفت منبع اصلی صادرات آن محسوب میگردد.از زمان تأسیس اتحاد جماهیرشوروی تأکید زیادی برگسترش صنایع سنگین صورت میگرفت و به تولید صنایع سبک و مصرفی اهمیت چندانی داده نمیشد.این در حالیست که درسالهای پس از فروپاشی اتحاد شوروی توجه بیشتری به صنایع سبک و به ویژه به صنایع تولید کالاهای مصرفی و خانگی معطوف گردید. واحد پول رسمی روسیه روبـل واجـزای آن کپک میباشد.هر روبل نیز معادل 100 کپک است.درآمد بودجه عمومی دولت روسیه در سال 1992 بالغ بر 285،3000،000 روبل(به تاریخ 31 ماه مه سال2000 هر دلار برابر 10،28 روبل است) و هزینههای آن نیز بر 000،600،111،3 روبل(دلار 10،28 روبل) بالغ می گردد. تولید ناخالص داخلی در سال 1993 بالغ بر 300،162 میلیارد روبل(هر دلار 10،28 روبل) گزارش شده است که نسبت به سال 92 با کاهشی معادل 12 درصد مواجه بوده است.روسیه از شبکههای حمل و نقل وسیعی برخوردار است که شامل راهآهن، جادهها، شبکه رودهای قابل کشتیرانی و کانالها است. مهمترین عامل ارتباطی بخش اروپایی روسیه با نواحی شرقی و به ویژه خاور دور روسیه خطآهن سراسری سیبری است.رود ولگا بوسیله کانال ولگا-دریای خزر را به دریای سیاه متصل میسازد. طول خط راهآهن روسیه به 79،860 کیلومتر است که 365،37 کیلومتر آن برقی شده و طول راههای اتومبیلرو نیز000،893 کیلومتر(طی سالهای 1999-1998) است. شرکت هواپیمایی روسیه آئروفلوت پرواز به بیش از 103کشور جهان را امکان پذیر ساخته است.

ساختار تولید ناخالص داخلی و نیروی کار

-

درصدنیروی کار

نیروی کار(نفر)

درصد کل ارزش

تولیدناخالص داخلی(میلیون روبل)

کشاورزی

5/13

9970000

16

100200

صنایع،معادن.تسهیلات عمومی

3/27

20117000

4/36

228100

ساختمان

6/14

10778000

1/9

57300

حمل و نقل و ارتباطات

8/7

5750000

9/6

43100

بازرگانی،امورمالی،خدمات دولتی و ارتش

8/30

22758000

26

162900

سایر موارد

6

4436000

6/5

34700

جمع

100

73809000

100

626300

معضلات اقتصادی

کاهش حجم تولید طی سالهای گذشته

عدم اعمال تغییرات عمده ساختاری در تولید و افت20درصدی در این راستا

عدم فراهم سازی محرک لازم برای توسعه تولید به واسطه اجرای فرایند خصوصی سازی و مالکیت مشارکتی بطور عملی

قطع تولید خام داخلی بیواسطه افت محصول

قطع تخصیص بودجه های دولتی در عرصه اجتماعی من جمله آموزش

کاهش استاندارد زندگی و افزایش نرخ بیکاری

افزایش  فاصله طبقات اجتماعی

افزایش بی عدالتی درتوزیع استانداردهای زندگی

کاهش جمعیت به واسطه مهاجرت اجباری

طی سال 1994-1992، رشد مهاجرت جمعیت با متوسط 470هزارنفر درسال افزایش یافت. این در حالیست که نرخ مذکور طی سال 2000 به 180 هزار و طی سال 2005 به 115 هزار نفر کاهش خواهد یافت.فرایند وقوع مهاجرت طبیعی جمعیت روسیه در آینده نزدیک میتواند منجربه تغییرات ساختارسنی گردد.

بدین قرارتعدادکودکان زیررده سنی16سال برای دوره 2005 – 1997 8/7 میلیون کاهش خواهد داشت. علاوه براین افزایش سن جمعیت قابل استخدام 9/4 میلیون نفرمی باشد. با توجه به دیدگاه مشخص تغییرات درجمعیت مهاجروطبیعی برای 2005 –1998جمع تعداد جمعیت روسیه از 1/147میلیون طی سال1997 به 1/145 میلیون طی سال 2000 و بر1/143میلیون نفر طی سال 2005 بالغ خواهد گردید.

ملاحظات علمی

100% مردان و 97% زنـان بالای 15 سال بـاسواد می باشند.مردم روسیه مردمی بـا فرهنگ و بـا مطالعه بوده و کتاب و کتابخانی از رواج خوبی در میان مـردم برخوردار است. توجه عمومی به خرید کتاب و نشریات نیز چشمگیر است.دراکثرمـحـلات شهر کتابخانه های ویزه کودکان و فروشگاه های کتاب نسبتا بزرگ وجود دارد. عـادت مردم بـه مطالعه حتی در وسایل نقلیه ودر ترددهای شهری نیز بخوبی آشکار است.


 

تاسیسات مراکز آموزش عمومی فدراسیون روسیه بر مبنای مناطق مختلف کشور

مناطق  شهری

مناطق حاشیه ای

تعداد کل

96-95

98-97

96-95

98-97

96-95

98-97

تعداد کل مدارس کشور به استثنای مدارس استثنایی

18702

19154

46816

46051

65518

65205

مدارس  فاقد اتاق کاری

2390

2683

11311

11550

13701

14233

مدارس برخوردارازانفورماتیک پایه وتکنولوژی کامپیوتر

12151

12655

11994

12369

24145

25024

مدارس برخوردار از سالن ورزشی

17079

17462

25715

26289

42794

43751

مدارس برخوردار از استخر شنا

866

945

134

186

1000

1131

مدارس برخوردار از امکانات مجهز کتابخانه ای

18392

18903

45551

44377

63943

63280

دانش‌آموزان برخوردار از تغذیه گرم در مدارس

3/9

52/8

64/4

37/4

99/13

89/12

مدارس نیازمند تعمیرات اساسی

7534

7835

15642

16348

23176

28183

مدارس مواجه با شرایط نامناسب

967

1254

3186

2964

4153

4218

مدارس برخوردار از سیستم حرارت مرکزی

17642

18048

28890

28765

46532

46813

مدارس برخوردار از سیستم فاضلاب

16748

17244

16313

16761

33061

44005