کشورپرتقال با 631,91کیلومتر مربع وسعت (صدوششمین کشورجهان) در نیمکره شمالی، نیمکره غربی، درجنوبغربی قاره اروپا و شبه جیزه ایبری، در کنار اقیانوس اطلس واقع شده و از سمت مشرق و شمال با کشوراسپانیا همسایه است.سرزمینی نیمه کوهستانی است و ارتفاعات آن عمدتاٌ در نواحی شمالی واقع شده اند. مهمترین رودهای آن عبارتند از: تژو (تاگوس)، دورو، سادو، موندگو و گوادیانا. جنگلها در آن وسعت زیادی نداشته و آب و هوای آن در نواحی شمالی، اقیانوسی و در نواحی جنوبی، مدیترانه ای و بر روی هم نسبتاٌ پرباران است.بلندترین نقطه آن قله استرلا (1991 متر) و طویلترین رود آن، تژو(006,1کیلومتر) است که قسمت اعظم آن در کشور اسپانیا جریان دارد.

زکات علم درنشرآن است.امام علی(ع


پرتقال

ملاحظات تاریخی

در قرون اولیه میلادی این سرزمین پس از اشغال توسط سزار واگوستوس بکلی تحت نفوذ فرهنگ و تمدن رومی درآمد ولی در قرن پنجم میلادی ویزیگوتها (ویسیگوتها) و در سال 711 میلادی مورها (اعراب مسلمان) آن را متصرف شدند. در قرن یازدهم میلادی نهضت بزرگی برای بازگرفتن اراضی متصرفی اعراب بوجود آمد و سرداران و اشراف آن زمان قسمتهای وسیعی را تحت سلطه خویش در آوردند و بدینترتیب پرتقال بوجود آمد.در اواسط قرن دوازدهم  آلفونسو (کنت پورتو کالنس) با نام آلفونسوی اول به تحت سلطنت نشست. آلفونسو به کمک یاری دهندگان خارجی لیسبون را گرفت و در دوره او پرتقال کشوری مستقل شد. در طی قرن بعد دست مورها کوتاه شده و پرتقال بتدریج توسعه یافت و در اواسط قرن سیزدهم استیلای مورها بکلی پایان یافت.در اواسط نیمه دوم قرن چهاردهم پس از اینکه پرتقالیها در مقابل هجوم کاستیلی ها مقاومت کرده و آنها را شکست دادند، سلسله آویش تأسیس شده و جان اول به سلطنت  نشست.

دردوران این سلسله درنتیجه کوششهای دریانوردان بزرگی چون واسکودوگاما، کابرال، آلمیدا و آلبوکرک، پرتقال به بزرگترین کشور تجارتی جهان تبدیل گردید. در همین اوان برهند استیلا یافت و تجارت برده را در افریقا بدست گرفت و در جهان، مستعمراتی مانند : اندونزی، برزیل، تیمور و ماکائو بدست آورد و بعداٌ نیز مستعراتی در جنوب و شرق افریقا به آن ها افزوده شد.امپراطوری پرتقال در قرون پانزدهم و شانزدهم میلادی به اوج عظمت خود رسید ولی براثر تقلیل جمعیت (مهاجرت به مستعمرات و اخراج یهودیان) و به علت عدم توجه به کشاورزی بسرعت انحطاط یافت تا حدی که سرانجام در سال 1580میلادی فیلیپ دوم پادشاه اسپانیا پرتقال را تصرف و ضمیمه اسپانیا کرد. ایندوره در تاریخ پرتقال به اسارت اسپانیایی مشهور است. در این زمان بیشتر مستعمرات پرتقال بدست هلندیها افتاد. در اواخر نیمه اول قرن هفدهم میلادی پرتقالیها یوغ اطاعت اسپانیا را درهم شکسته و جان چهارم سلسله براگانزا را بنیان نهاد.در قرن هجدهم میلادی در دوره سلطنت جان پنجم و خوزه، استبداد سلاطین به اوج خود رسید. در جنگهای اروپایی انقلاب فرانسه، پرتقال شکست خورد و در اوایل قرن نوزدهم میلادی صلح کرد ولی شش سال بعد سپاهیان ناپلئون آن راهمراه با اسپانیا فتح و ضمیمه فرانسه کرده و خاندان سلطنتی به برزیل که هنوز مستعمره پرتقال بود پناهنده شدند. سرانجام اشغال پرتقال پایان یافت و شاه جان ششم به کشور بازگشته و فرزند خود پدر و را در برزیل به عنوان ولیعهد باقی گذاشت (پدر و بعداٌ به تنهایی برزیل را مستقل اعلام نمود). پس از اتفاقاتی که بعداٌ روی داد پنج تن دیگر پس از جان ششم به سلطنت رسیدند که آخرین آنها امانوئل دوم بود که سرانجام استعفا داده و حکومت جمهوری بدنبال آن برقرار شد. اغتشاشات سیاسی درجمهوری پرتقال همچنان ادامه یافت.پرتقال در جنگ جهانی اول جزو متفقین بود.درسالهای بین دو جنگ جهانی ژنرال کارمونا دیکتاتوری خویش را مستقر ساخت و پس ازوی دیکتاتور دیگری بنام سالازار بر سر کار آمد. در زمان وی آزادی و حقوق دمکراتیک از بین رفت. در طی جنگ جهانی دوم پرتقال بیطرف ماند. پس از جنگ هرج و مرج در کشور و مستعمرات پرتقال شدت گرفت که سرانجام منجر به استقلال اکثر مستعمرات یا الحاق آنها به کشورهای همسایه شد.درسال 1974 انقلابی در پرتقال بوقوع پیوست که موجب بقدرت رسیدن آزادیخواهان شد وسرانجام حکومت بدست ژنرال اینش افتاد.طی سالهای اخیر جوسیاسی پرتقال متشنج بوده است.

ملاحظات جغرافیایی

کشورپرتقال با 631,91کیلومتر مربع وسعت (صدوششمین کشورجهان) در نیمکره شمالی، نیمکره غربی، درجنوبغربی قاره اروپا و شبه جیزه ایبری، در کنار اقیانوس اطلس واقع شده و از سمت مشرق و شمال با کشوراسپانیا همسایه است.سرزمینی نیمه کوهستانی است و ارتفاعات آن عمدتاٌ در نواحی شمالی واقع شده اند. مهمترین رودهای آن عبارتند از: تژو (تاگوس)، دورو، سادو، موندگو و گوادیانا.

جنگلها در آن وسعت زیادی نداشته و آب و هوای آن در نواحی شمالی، اقیانوسی و در نواحی جنوبی، مدیترانه ای و بر روی هم نسبتاٌ پرباران است.بلندترین نقطه آن قله استرلا (1991 متر) و طویلترین رود آن، تژو(006,1کیلومتر) است که قسمت اعظم آن در کشور اسپانیا جریان دارد.

ملاحظات سیاسی

طبق قانون اساسی پرتقال جمهوری دموکراتیک است.رئیس کشور رئیس جمهور بوده ومقوه مقتنه در اختیار مجلس کشور قرار دارد.هر دو با رای گیری مستقیم همگانی انتخاب می شود.رئیس دولت نخست وزیر است.جزایر آزورس ومادئیرا مناطق خودمختاربا دولتها ومجالس قانون گذاری منطقه ای نسبتاً قدرتمند هستند.درسراسر پرتقال مقامات مسئول محلی چه در شهر وچه در بخش به چشم می خورند.حکومت این کشور جمهوری می باشد.قوه مقننه از یک مجلس قانونگذاری با 246 عضو (که به مدت 4 سال انتخاب میشوند)تشکیل یافته است. قانون اساسی موجود در سال 1976 تدوین شده و براساس آخرین تقسیمات کشوری، پرتقال از22 بخش که زیرنظر فرماندار انتخابی دولت مرکزی اداره میشوند، تشکیل یافته است.فعالیت احزاب در پرتقال آزاد بوده و احزاب مهم آن عبارتند از: اتحاد دموکراتیک، سوسیال دموکرات، جبهه سوسیالیستی جمهوریخواه، اتحاد دموکراتیک خلق و اتحاد سوسیال دموکرات.پرتقال درسال 1143 به استقلال دست یافت. روزملی آن بیست و پنجم آوریل بوده و در سال 1955 به عضویت سازمان ملل درآمده و علاوه بر آن در سازمانهای ناتو،اسه،افتا،فائو،گات، یااآ،بانک جهانی، ایکائو،یئا،ایفک،ایلو،ایمف،اواسی دی،یونسکو،یوپو،وهو،شورای اروپا و ایتو نیزعضویت دارد

ملاحظات اقتصادی

واحد پول آن اسکودو (Esc)معادل 100 سنتاوو است که هر 51 واحد آن برابر یک دلار است.تولید ناخالص ملی در سال 1979حدود 26/17 میلیارد دلار بوده (درآمدسرانه 1784دلار)که43%آن ازصنایع،معادنوساختمان،18% ازکشاورزی، 14% از تجارت و امور مالی و 15% ازخدمات بدست میآید.هزینه های نظامی کشور در سال 5/3% و هزینه های آموزش و پرورش 9/3% تولید ناخالص ملی بوده است. نرخ سالانه رشد تولید ناخالص ملی حدود1/3% است.درآمد بودجه ملی در سال 1973 بالغ بر 53/1 میلیارد دلار و هزینه های بودجه در همین سال معادل 60/1 میلیارد دلار بوده است.واردات پرتقال درسال 1978حدود 7/4 حدود 7/4 میلیارد دلار بوده که بیشتر شامل: ماشین آلات و لوازم صنعتی، نفت و فرآورده های نفتی، پنبه، پولاد، گندم و ذرت است که اکثراٌ از کشورهای امریکا (12%) آلمان(11%) انگلستان (8%) وفرانسه (7%) وارد میشود. میزان صادرات کشور حدود 4/2 میلیارد دلار است. که بیشتر شامل شراب، ساردین، چوب پنبه، روغن زیتون، نساجی، موادمعدنی، ماشین آلات و الماس است و اکثراٌ به کشورهای انگلستان (20%) آلمان (10%) امریکا (8%) و فرانسه (6%) صادر میشود.مهمترین صنایع کشورعبارتنداز: الکترونیکی، نساجی، شراب سازی، چوب پنبه – چوب بری – ذوب آهن ، غذایی، وسایل ساختمانی، کشتی سازی و تعمیرات آن. دانه های خوراکی ، میوه جات، سبزیجات و شراب نیز مهمترین محصولات کشاورزی آن را تشکیل داده و سرانه زمین مزروعی برای هر نفر بالغ بر 32/0 هکتار میباشد. تولید سالیانه گوشت گاو 700, 78 تن، و صیدماهی 600,  368 تن میباشد.تولید سالانه نیروی الکتریسیته نیزمعادل 87/13 میلیارد کیلووات ساعت است.منگنز، ولفرام، گاز، قلع، طلا، بریل، مس، سنگ آهن، یاقوت و گوگرد مهمترین معادن آنند.نیروی کار کشور بالغ بر 000، 100، 4 نفر است که 34% آن در صنایع و 28% در بخش کشاورزی مشغول کار هستند.

طبق آمارسال 1999سهم تواید ناخالص بخش های مختلف به شرح ذیل می باشد:

ـ خدمات: 55%

ـ صنایع استخراجی وپردازشی: 6/27%

ـ ساختمان : 4/7%

ـ کشاورزی ، جنگلداری ،شکار وشیلات : 7/6%

ـ برق، گاز وآب : 3/3%

ملاحظات علمی

طبق آمارسال1998،تعدادجوانان زیر30سال،4/37%ازکل جمعیت راتشکیل داده و1140394 دانش آموز درسنین آموزش اجباری قراردارند.طبق آمارسال1998،تقریباً4/85%دانش آموزان درآموزشگاههای دولتی و6/14% در موسسات خصوصی حضورمی یابند.2/3% هزینه های تحصیلی دانش آموزان از محل اعتبارات بخش دولتی تامین می گردد.

سطح تحصیلات افراد رده های سنی 15 سال به بالا برمبنای درصد طی سالهای2005- 2000

سال تحصیلی

عالی

متوسطه

کلاس نهم

کلاس ششم

1992

4/7

7/8

6/13

3/14

1997

8/7

9/10

4/17

3/13

2000

10

14

17

12

2005

18

20

20

9