کلید پیروزی در کوهستان

نیروهای نظامی پیاده و زرهی معمولاً به درگیر شدن در مناطق کوهستانی تمایلی نشان نمی‌دهند. هوای سرد، مناطق صعب العبور و پیاده روی‌های خسته کننده شرایط دشواری را به وجود می‌آورد، در این مناطق حرکت یگان‌های موتوری و پشتیبانی به کندی و در بعضی از مناطق غیر ممکن است. در این شرایط عرصه نبرد و تاخت و تاز چریک‌ها و کماندوها فراهم می‌آید. در طول تاریخ، کوهستان شاهد پیروزی‌ها و شکست‌های بی شماری بوده است.‏ بقیه در ادامه مطلب...

زکات علم در نشر آن است. امام علی(ع)

کوهستان

 
 


کلید پیروزی در کوهستان
 


کوهستان مظهر پایداری و بزرگی است، انسان‌های اولیه کوه را به عنوان محلی امن به منظور پناه گرفتن انتخاب و در غارها زندگی می‌کردند، کوهستان مکان پاک، پر رمز و راز و ساکت است که آرامش خاصی را برای انسان ایجاد می‌کند. در ادبیات ما فردوسی شاعر معروف، آرش کمانگیر را بر بالای کوه دماوند قرار می‌دهد تا تیر معروف خود را به منظور تعیین مرز بین سرزمین ایران و توران پرتاب کند و همچنین آشیانه سیمرغ افسانه‌ای بر بالای کوه دماوند قرار داشت و ضحاک ماردوش نیز در کوه توسط فریدون به بند کشیده شد.‏

نیروهای نظامی پیاده و زرهی معمولاً به درگیر شدن در مناطق کوهستانی تمایلی نشان نمی‌دهند. هوای سرد، مناطق صعب العبور و پیاده روی‌های خسته کننده شرایط دشواری را به وجود می‌آورد، در این مناطق حرکت یگان‌های موتوری و پشتیبانی به کندی و در بعضی از مناطق غیر ممکن است. در این شرایط عرصه نبرد و تاخت و تاز چریک‌ها و کماندوها فراهم می‌آید. در طول تاریخ، کوهستان شاهد پیروزی‌ها و شکست‌های بی شماری بوده است.‏

اکنون نگاه کوتاه و گذرایی به «تاکتیک جنگ در کوهستان» می‌اندازیم. عملیات کوهستان به دو منظور آفند (حمله) و پدافند (ضد حمله) صورت می‌گیرد. کلید پیروزی جنگ در کوهستان اجرای عملیات آفندی (تهاجمی) است. این عملیات بیشتر بر پای کمین اجرا می‌شود. هدف اصلی کمین از بین بردن نفرات و تجهیزات دشمن و تضعیف روحیه او است، که خودی را به پیروزی و دشمن را به شکست نزدیک می‌کند.‏



عوامل موثر پیروزی در جنگ کوهستان

داشتن نفرات زبده ـ بهترین نیروها برای جنگ در کوهستان را جمع آوری می‌کنند و اولویت انتخاب افراد را در جثه و استقامت جسمی آنها قرار می‌دهند. ضمن این که نفرات انتخابی باید شجاع و با اراده بوده و روحیه قوی داشته باشند. این افراد باید فنون کوهنوردی و تاکتیک‌های جنگیدن در کوه را فرا گرفته و با تمرینات مکرر توانایی پیاده روی‌های طولانی مدت را داشته باشند.‏

سرعت عمل ـ معنای این واژه عجله در تصمیم‌گیری‌ها نیست بلکه گرفتن فرصت و ابتکار عمل از دشمن است. اگر در تصمیم گیری‌ها و درنگ شود، قطعاً دشمن ضربه خود را وارد می‌کند. فرماندهان باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن بهترین تدابیر را اتخاذ و افراد تحت امر نیز دستورات را با رعایت کامل نظم و انضباط اجرا کنند.‏

تجهیزات ـ تمامی وسایل مورد نیاز اعم از البسه مناسب، جیره غذایی دست کم برای 48 ساعت، سلاح، مهمات و تجهیزات مورد نیاز، بنا به نوع مأموریت باید همراه داشت، باید بیسیم چی‌ها باطری زاپاس و امدادگران وسایل کمک‌های اولیه در اختیار داشته باشند. قبل از اعزام باید مسئولان از سالم بودن سلاح‌ها و مهمات به خصوص تیربارها و موشک اندازها و تمامی تجهیزات همراه اطمینان حاصل کنند.‏

زمین ـ باید افراد از فنون استتار و اختفا بالاترین بهره را ببرند. در کوهستان استقرار در نقاط مرتفع یک امتیازمحسوب می‌شود. از مناطق مرتفع می‌توان بهترین دیده بانی و شلیک را انجام داد. در مناطق مرتفع اقدام به ساختن پاسگاه و قرارگاه کرد و اطراف مقر و نقاط حساس را پست‌های ایست و بازرسی، نگهبان و گشتی گمارد.‏

آتش پشتیبانی ـ برای شروع درگیری با دشمن در کوهستان بهترین روش غافلگیر کردن و آتشباری شدید علیه او است. در صورت امکان از آتش توپخانه، خمپاره و تیربارهای سنگین برای پشتیبانی استفاده کرد. داشتن پپشتیبانی هوایی نیز در نابودی کامل و جلوگیری از فرار دشمن کمک به سزایی می‌کند.‏

قبل از انجام هر عملیات باید شناسایی‌های لازم را انجام داد. به دست آوردن اطلاعات مربوط به تعداد نفرات دشمن، نوع تجهیزات و محل حضور آنها در کوهستان الزامی است. اطلاعات لازم از طریق اعزام گشت شناسایی به دست می‌آید و نباید به اطلاعات داده شده توسط بومی‌های منطقه اعتماد شود. زمان مناسب برای اجرای عملیات اندکی بعد از به دست آوردن اطلاعات است. برای اجرای عملیات اوضاع جوی را باید در نظر گرفت. عملیات آفند و پیشروی به سمت مواضع دشمن در شرایط بد جوی از اجرای پدافند و دفاع مشکل‌تر است.‏

فرماندهان تیم‌ها نسبت به نوع و هدف مأموریت خود توجیه شوند و نیروهای زبده‌ای را انتخاب کنند، پس از توجیه و تقسیم وظایف در تیم تمامی نفرات لباس استتار، توشه، سلاح، مهمات و تجهیزات مناسب را همراه داشته باشند و از سالم بودن آنها اطمینان حاصل کنند.‏

یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های کوهستانی اجرای گشت است. گشت به منظور شناسایی، گرفتن تلفات، اسیر و تضعیف روحیه دشمن و ایجاد امنیت در محدوده استحفاظی صورت می‌گیرد. گروه‌های گشتی باید دست کم دو نفر و حداکثر 26 نفر باشند. با زمانبندی دقیق، مسیر حرکت نیروها را مشخص باید کرد، این مسیر از 20 کیلومتر نباید تجاوز کند و گروه‌ها از مسیر رفت برای برگشت استفاده نکنند. گشتی‌ها با قرارگاه و واحدهای همجوار ارتباط بیسیم داشته باشند تا در صورت بروز مشکل دیگران را با خبر کنند. البته این نکته را باید در نظر گرفت که واحد گشتی نیروهای پشتیبان ندارد، پس باید از نظر تجهیزات، امکانات و روحیه در بالاترین حد ممکن باشد تا در صورت درگیری به تنهایی از پس دشمن برآید.‏

هنگامی که نفرات گروه گشتی زیاد باشند، افراد باید به صورت پراکنده و با آرایش نظامی حرکت کنند. حرکت دسته جمعی آنها باعث می‌شود که اولاً در صورت درگیر شدن با دشمن، با شلیک تیربار، سلاح سنگین یا پرتاب نارنجک تلفات زیادی وارد شود و دوماً به دشمن اجازه داده می‌شود که با یک حرکت تاکتیکی نیروها را محاصره و ضربه خود را وارد کند. در این راستا نفرات با هماهنگی و آرایش نظامی به شکلی حرکت کنند که مراقب چهار سمت خود باشند و هنگام نبرد مراقب اطراف باشند و به تیراندازی از لابه لای سنگ‌ها مبادرت کنند. در درگیری‌ها باید تا آخرین نفرات دشمن را از پای درآورد یا اسیر و از فرار آنها جلوگیری کرد.‏

‏ برای تثبیت منطقه باید در آن پاسگاه و قرارگاه ساخت و با ایجاد پست‌های نگهبانی و حضور مداوم گشتی‌ها امنیت آن را حفظ کرد تا در صورت حمله دشمن به خوبی پدافند کرد. قرارگاه‌ها و پست‌هایی که برای دشمن مزاحمت ایجاد می‌کنند بیشتر در معرض خطر حمله قرار می‌گیرند. زمان حملات دشمن معمولاً از غروب‌آفتاب شروع می‌شود تا با استفاده از تاریکی خود را به قرارگاه نزدیک کنند. هنگام حمله باید کاملاً مراقب اطراف بود، زیرا دشمن از یک سمت تیراندازی و از سمت دیگر رخنه می‌کند. برای مقابله با حملات باید اطراف قرارگاه را سیم خاردار کشید و میدان موانع درست کرد و با گماردن گشتی و سنگرهای نگهبانی از غافلگیر شدن جلوگیری کرد. در صورت حمله سنگین دشمن به هیچ عنوان روحیه را نباید از دست داد و باید تا آخرین فشنگ مقاومت کرد. پاسگاه‌ها و قرارگاه‌ها را باید در ارتفاعات مستقر کرد و در صورت انجام نشدن این کار در ارتفاعات مسطح همجوار نگهبانی داد. در کوهستان احداث سنگر دشوار است از این رو سعی شود از امکانات طبیعی نظیر: سنگ، درخت و غیره استفاده و از لا به لای سنگ‌ها و میان شاخ و برگ‌های درختان موضع مناسبی پیدا کرد و از آن جا دیده بانی داد و اجرای آتش کرد. پس کنترل نقاط مورد نظر و کلیدی آنجا را پاک سازی کرد.‏

در کوهستان حرکت خودروها به کندی صورت می‌گیرد و دشمن با کمین زدن به خودروها خسارات و تلفاتی را وارد می‌کند. از این رو خودروها باید حتی الامکان با هم و به صورت ستون موتوری حرکت کنند. این ستون‌ها حتماً با تأمین تیربار و نفرات پیاده در اطراف یا در صورت امکان با خودروی زرهی حمایت شوند، چند نفر نیز در جلوی ستون مسیر را از نظر نبود مواد منفجره مورد بازرسیقرار دهند.‏