صنعت توریزم یا جهانگردی چیست؟

چنانچه بخواهیم درباره تاریخچه سیاحت و جهانگردی مطالعه کنیم به خاطره و سرگذشت کسانی برخورد می کنیم که به نقاط مختلف جهان سفر کرده و مدت زمانی کوتاه یا بلند را بین اقوام دیگر به سر برده اند و نحوه زندگی ، آثار هنری صنایع و دیگر خصوصیات ملل مختلف را از نزدیک دیده یا از زبان دیگران شنیده اند و پس از بازگشت ، دیده ها و شنیده ها خود را به رشته تحریر درآورده اند یا برای دیگران بیان کرده اند که سینه به سینه به نسلهای بعدی منتقل گردیده و بعضا جنبه افسانه نیز به خود گرفته است بقیه در ادامه مطلب...

زکات علم در نشر آن است. امام علی(ع)

جهانگردی


جهانگردی

سفر ما را قادر می‌سازد زندگی را با تجربیاتی نو غنی‌تر سازیم، لذت ببریم و فرهیخته شویم

" قُلْ سیروُا فی الْاَرضِ فانْظُرُو کَیْفَ بَدَا الخَلْقَ ثُمَ اللهُ یُنْشِیُ ا لنَشاَةَ الْاخِرَة "

( عنکبوت / 20 )

 

" بگو ، در زمین گردش کنید و بنگرید خداوند چگونه آفرینش را آغاز کرد سپس خدا وند ( به همین گونه ) جهان آخرت را ایجاد می کند . "

در تبیین توریسم ابتدا می بایست به انواع مختلف جهانگردی اشاره نماییم ؛

بدین لحاظ بر طبق تقسیم بندی سازمان جهانی جهانگردی (W.T.O) فعالیتهای گردشگری به دسته های زیر تقسیم می گردند :

1. توریسم فرهنگی Cultural Tourism

2. توریسم طبیعی Natural Tourism

3. توریسم تجاری Business Tourism

4. توریسم مذهبی Religious Tourism

5. توریسم ورزشی Sport Tourism

 

جهانگردی امروزه یکی از بهترین ابزارهای تبادل و تعامل فرهنگی است و سیاحت و گشت و گذار در سرزمینهای مختلف از روشهای موفق گذراندن اوقات فراغت می باشد .

براساس تعریف بین المللی " جهانگرد کسی است که به منظور تفریح ، بازدید از نقاط دیدنی ، معالجه ، تجارت ، ورزش و زیارت به کشور دیگری سفر کند ، مشروط بر اینکه مدت اقامت او از 24 ساعت کمتر و از 6 ماه بیشتر نباشد و در فاصله ای کمتر از 70 کیلومتر انجام نگیرد . "

چنانچه بخواهیم درباره تاریخچه جهانگردی مطالعه کنیم به خاطره و سرگذشت کسانی برخورد می کنیم که به نقاط مختلف جهان سفر کرده و مدت زمانی کوتاه یا بلند را بین اقوام دیگر به سر برده اند و نحوه زندگی ، آثار هنری صنایع و دیگر خصوصیات ملل مختلف را از نزدیک دیده یا از زبان دیگران شنیده اند و پس از بازگشت ، دیده ها و شنیده ها خود را به رشته تحریر درآورده اند یا برای دیگران بیان کرده اند که سینه به سینه به نسلهای بعدی منتقل گردیده و بعضا جنبه افسانه نیز به خود گرفته است .

این آثار مکتوب و به جا مانده به شناخت تاریخ ، جغرافیای مکانی و شرایط زندگی حکومتی گذشتگان کمک می کند . علاوه بر این ، گاهی فعالیت جهانگردی در سرنوشت جوامع و اقوام مختلف و حتی جهان تاثیر داشته است ، از جمله می توان به سفرهای دریایی کریستف کلمب اشاره کرد که پس از تحمل سختی ها و مرارتهای فراوان ، پا به سرزمینی نهاد که بعدها نام امریکا را به خود گرفت .

مارکوپولو نیز جهانگردی است که به همراه پدر خود به چین رفت . مارکو مدتی در چین و جزایر جنوب شرقی آسیا سیاحت کرد و پس از بازگشت به وطن ، سفرنامه ای به نام " عجایب "منتشر نمود .

در کنار این افراد ، بزرگانی از ایران هم با سفر به نقاط مختلف جهان مجموعه ای از دیده ها و شنیده ها را جمع آوری کرده اند و کتب ارزشمندی در این زمینه به رشته تقریر در آورده اند . از جمله : دو کتاب گلستان و بوستان که نتیجه سالها جهانگردی سعدی شیرازی بوده ا ست و " تحفه النظار وغرا ئب الامصار " که حاصل سفرهای 29 ساله ابن بطوطه است .

ناصر خسرو نیز در سن چهل سالگی به جهانگردی و سیر آفاق پرداخت و سفرنامه ای را که نتیجه هفت سال گردش در حجاز ، آسیای صغیر ، سوریه و مصر است ، به رشته تقریر درآورد.

 

اما جهانگردی در ایران :

مساله جهانگردی در ایران با نگرش جدید از سال 1317 ، مورد توجه قرار گرفت و برای اولین بار در وزارت کشور اداره ای تحت عنوان " امور جهانگردی " سازمان یافت و در زمینه این صنعت آغاز فعالیت کرد.

در سال 1320 ، این اداره به " شورای عا لی جهانگردی " تغییر نام داد و در سا ل 1342 " سازمان جلب سیاحان " تصویب و کار خود را شروع نمود . در سا ل 1353 ، سازمان مذکور با سازمان اطلاعات وقت ادغام و وزارتی تحت عنوان " وزارت اطلاعات و جهانگردی " تاسیس گردید . اکنون نیز سازمان ایرانگردی و جهانگردی زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد ، به امور مربوط به جهانگردی می پردازد.

جهانگردانی که امروزه به ایران سفر می کنند با افرادی که در گذشته می آمدند تفاوت دارند . جهانگردان امروزی معمو لا علاقمند به تبادلات فرهنگی بوده ، مجذوب آثار هنری و فرهنگی و آدا ب و رسوم ما ایرانیان می شوند ، چرا که محبت و دوستی را در مردم ما مشاهده می کنند.

وجود اماکن مذهبی ، شهرهایی با آثار تاریخی کهن چون اصفهان ، یزد ، شیراز... ، مناظر طبیعی زیبا و مناطق جنگلی و ساحلی شمال ایران ، در جذب جهانگردان خارجی جایگاه ویژه ای دارد .

 انگیزه‌های جهانگردی:

 انگیزه امنیت

 در جهانگردى ارائه‌کننده کند و کاو در موارد زیر است:

  - سلامت فیزیکی

 - گریز و رهائی، به‌عنوان ضرورتى حتمى در جهت ایجاد سلامت عقلی.

 - کار به‌عنوان رفتارى مشترک با جمیع مردم.

 

انگیزه خودتأییدى و ملیت 

مانند نیاز به خودبینی، به‌منظور نشان دادن جنبه‌هاى مثبت شخصیت خویش این انگیزه مانع راه جهانگردى است و بر آن لطمه وارد مى‌کند. مانند بیان این عبارات: ”هرکس دارد (از نظر مالی) مى‌تواند جهانگردى کند“. که معمولاً بیانگر لحظه برترى شخص بر کسانى است که نمى‌توانند به مسافرت بروند.

گاهى جهت نمایش لحظه برابرى شخص، با افرادى که از کلاس یا طبقه بالاتر هستند مورد مصرف قرار مى‌گیرد: مثلاً (همان سفر، همان کشتی، همان سالن غذاخوری) و غیره.  

انگیزه آزادى 

این انگیزه در جهانگردى به عناوین لحظه رهائى مطرح مى‌شود. نظیر:

 - به‌عنوان عاملى براى رهائى از محیط کار.

- به‌عنوان عاملى در جهت رهائى از فشار زندگى روزمره (فرار از حرکات معمولى روزانه).

- به‌عنوان رهائى از نظارت‌هائى که به‌صورت عادت در‌آمده‌اند.

- به‌عنوان عاملى در جهت رهائى از زندگى سرشار از تشنج شهرنشینی.

بخشی از پیام فرانچسکو فرانجیالی؛ دبیر کل سازمان جهانی جهانگردی (WTO) به مناسبت روز جهانی جهانگردی:

سفر ما را قادر می‌سازد زندگی را با تجربیاتی نو غنی‌تر سازیم، لذت ببریم و فرهیخته شویم، احترام گذاشتن به ‌فرهنگ‌های بیگانه را یاد بگیریم، پیوند دوستی برقرار سازیم و پرارج ‌تر از همه اینکه در همیاری بین‌المللی صلح و صفا در سراسر جهان نقش داشته باشیم. حمل و نقل همیشه خون جاری در رگ‌های صنعت گردشگری بوده است، و برای گرامیداشت این پیوند حیاتی چه زمانی مناسب تر از امسال که مصادف با یکصدمین سالگرد درگذشت یکی از نویسندگان و تخیل نویسان سیاحت و سفر در جهان است.

ثمره بسیاری از رویاهای ژول ورن را دیده‌ایم و در آینده خواهیم دید، اما در زمان مرگش به سال ‪۱۹۰۵ سخنانش موجب برانگیخته شدن قوه تخیل خوانندگان مشتاق و مسافران بالقوه سراسر جهان گردید.

در عصر او سفرهای فرامرزی در بسیاری موارد هنوز یک ماجراجویی به شمار می‌آمد، اما امروزه آدم‌ها به وفور برای کار و کسب، شرکت در مسابقات ورزشی، شرکت در جلسات، دیدار از دوستان و خویشان، یا تنها برای هیجان و تعطیلات به مسافرت می‌روند و این در حالی است که ما در زمینه حمل ونقل به استانداردهای بهره‌وری، راحتی و امنیت که‌ تا حد زیادی تعیین‌کننده کیفیت تجربه نهایی مان است، اهمیت می‌دهیم.

شاید تصادفی نباشد که دو اختراع مربوط به ‌حمل و نقل که امروزه عوامل اصلی جهانگردی به شمار می‌آیند، یعنی اتومبیل و هواپیما هر دو درست اندکی پس از درگذشت ژول ورن پابه عرصه جهان گذاشتند.

در طی سده اخیر مسافرت فرامرزی آن چنان به زندگی روزمره انسان پیوند خورده که اکنون ظرفیت حمل و نقل به عاملی تعیین‌ کننده در توسعه بدل گردیده است.

نبود زیر ساخت کافی بویژه در زمینه فرودگاه‌ها و جاده‌ها، از موانع عمده بر سر راه رشد توریسم بحساب میاید. همچنین رشد سریع صنعت جهانگردی، طی سال‌های اخیر ناشی از ارتباط تنگاتنگ این صنعت با فن‌آوری ارتباطات میباشد. و در زمانی که ما به طور فزاینده توسط اطلاعات چه از منابع سنتی و چه از منابع الکترونیک بمباران می‌شویم، بیشتر و بیشتر سفر می‌کنیم.

در زمان حاضر به دلیل افزایش درآمدهای قابل خرج افراد بیشتری استطاعت سفر کردن را دارند، به گونه‌ای که تعداد مسافران بین ‌المللی در سال۱۹۵۰، ۲۰میلیون و در سال گذشته ‪ ۷۶۰ میلیون بوده و انتظار می‌رود این تعداد تا سال 2020به مرز ‪ ۱/۶ میلیارد هم فراتر رود.

آنچه که ‌روزی چیزی بیش از شاهکاری برآمده ‌از مخیله نویسندگان علمی تخیلی چون ژول ورن نبود، امروزه با پیشرفت انجام شده و رو به انجام در حیطه حمل و نقل روز به روز به واقعیت نزدیک تر می‌شود.