« در عصر حاضر مشکل اشتغال زایی یکی از دغدغه های مهم مدیران و برنامه ریزان جوامع بشری محسوب می گردد و از سوی دیگر دولت ها در برنامه ریزی اشتغال با واقعیت هایی مانند ارزش های حاکم بر یک جامعه ، عوامل جغرافیایی ، منابع طبیعی ، زبان ، شاخص های جمعیتی ، همچون سن ، تحصیلات و ... بسترهای صنعتی ، سطح فناوری ، مزیت های رقابتی و بسیاری عوامل تعیین کننده ی دیگر مواجه می گردند که مجموع عوامل فوق و تمایلات یا نیازهای پیش گفته جامعه ، محدویت های تعیین کننده دولت ها در برنامه ریزی کلان اشتغال به شمار می روند. بقیه درادامه مطلب...

زکات علم درنشرآن است.امام علی(ع)

t


محمد رضا ابریفام
دبیر جغرافیای ناحیه دو کرمانشاه
نقش جغــــرافیـــا در کارآفـــرینـــــــــــی
مقدمه :
«در گزارشی که درسال 2000 توسط سازمان جهانی کار World Labor Organization منتشر شد تاکید شده است که کشورهای جهان تا سال 2010 میلادی باید قادر به ایجاد 500 میلیون موقعیت شغلی جدید باشند » 1 حال دولت ها تا چه اندازه به این مهم نائل شده اند و این که دولت ها تا چه اندازه از متخصصین علوم جغرافیایی در این خصوص بهره برده اند خود جای بحث دارد ماهر روز از گوشه و کنار جهان در مورد آمار بیکاری در کشورهای مختلف حتی در کشورهای توسعه یافته ای چون انگلستان و آمریکا خبرهایی را دریافت میکنیم و اینک در این مقاله مختصر قصد دار یم تا این مسئله را از دیدگاهی جغرافیایی مورد کنکاش قرار داده و تا حدی به ارائه راه حل به پردازیم .

« در عصر حاضر مشکل اشتغال زایی یکی از دغدغه های مهم مدیران و برنامه ریزان جوامع بشری محسوب می گردد و از سوی دیگر دولت ها در برنامه ریزی اشتغال با واقعیت هایی مانند ارزش های حاکم بر یک جامعه ، عوامل جغرافیایی ، منابع طبیعی ، زبان ، شاخص های جمعیتی ، همچون سن ، تحصیلات و ... بسترهای صنعتی ، سطح فناوری ، مزیت های رقابتی و بسیاری عوامل تعیین کننده ی دیگر مواجه می گردند که مجموع عوامل فوق و تمایلات یا نیازهای پیش گفته جامعه ، محدویت های تعیین کننده دولت ها در برنامه ریزی کلان اشتغال به شمار می روند » 2.
از سوی دیگر روند تحولات جهانی مانند تغییرات چشم گیر در وضعیت جمعیتی، استقبال از مهاجرت ،ظهرو فناوری های نو ، تولد سازمان های جدید اجتماعی و طرح دیدگاهای نوین در مدیریت و سازمان افقهای تازه ای را فرا روی برنامه ریزان و مدیران امور اشتغال قرار می دهد .

a
اینک علم جغرافیا نیز که هدف اساسی خود را راهنمایی انسان و کمک به او برای زندگی و بهره برداری از مواهب طبیعی قرار داده به ارائه راهبرد می پردازد . در واقع دیدگاه برنامه ریزان و مدیران اجرایی ، مشاغل تازه با اقداماتی چون احداث کارخانجات جدید و جذب نیروهای متخصص و غیر متخصص ، ایجاد رشته های جدید دانشگاهی و مشاغل جدید ناشی از آن و ... است که متاسفانه به دلیل جذب منابع مالی و سرمایه های هنگفت عملا روی کاغذ مانده و یا آنچنان که باید گره گشا نخواهند شد می دانیم که مشاغل جامعه پیرامون سه مقوله صنعت – کشاورزی – خدمات دور می زند که بسته به شرایط جامعه و توسعه یافتگی یا در حال توسعه بودن درصدهای اختصاص یافته به هریک از آنهامتفاوت است . حتی دولت ها سعی بر آن دارند که با دادن وام های مختلف افراد را به کار آفرینی برای خود سوق دهند و از فشار روانی ناشی از بیکاری بر پیکره ی دولت بکاهند که باز هم به دلیل دیدگاه غلط مردم نسبت به انواع مشاغل و نظر به هزینه های سنگین اشتغال عملا به هدر رفتن سرمایه های جامعه منجر خواهد شد .

a
اما دیدگاه جغرافیا در این خصوص یک دیدگاه کاملا محیط گرایانه است ما باید محیط اطراف خود را به دقت مطالعه کنیم ما باید ببینیم که محیط طبیعی و محیط انسانی هر کدام چه ویژگی ها و چه امکاناتی را در اختیار ما قرار می دهند مثلا تصور کنید که در یک محیط کوهستانی که دامنه هایی سرسبز و پر از گل و گیاه دارد چه مواهبی وجود داردکه میتوانند برای ما اشتغال زایی ایجاد کنند از پرورش زنبور عسل تا ماهی گیری تا شکار تا استفاده از کانی ها و منابع ، باغداری ، دامداری و ... جغرافیا توجه ما را به این نکته جلب میکند که نباید تنها به فکر اشتغال در مشاغل سیستماتیک دولتی و خدماتی جامعه بود بلکه با توجه به محیط و کمی تعقل انسانی و استفاده از سرمایه و تلاش محدود میتوان شغل را بوجود آورد .

a
مثلا در سالهای اخیر به دلیل کمبود پروتئین و گرانی روز افزون آن عده ای با ایجاد مزارع شتر مرغ و پرورش این جاندار علاوه بر کمک به تامین پروتئین و ایجاد تنوع در منابع آن به ایجاد شغل و درآمد برای خود و دیگران بطور خاسته یا ناخاسته نیز مبادرت کرده اند و این درست همان چیزی است که جغرافیا انگشت اشاره ی خود را بسوی آن نشانه رفته ، باز مثل مزارع ماهی های سرد آبی و گرمابی ، پرورش زنبور عسل و ... آنچه که جغرافیا ما را به سوی آن رهنمون میکند همانا دقت در مواهب طبیعی اطراف مان به اضافه کمی چاشنی تفکر و خلاقیت انسانی است . در این ناحیه چه گیاهانی ، چه خاکی ، چه کانی ، چه چوبی و ... وجود دارد و ما می توانیم چگونه با عقل و دانش خود در حدی که به محیط اطراف صدمه وارد نشود بهره ببریم و اشتغال ایجاد کنیم . این اشتغال صرفا نمی تواند در یک جای خاص ودریک زمان خاص باشد مثلا می توان در منزل با کمک الیاف گیاهی ، سبد های مختلف تزئینی و کاری ایجاد کرد میتوان با تهیه وسایلی ساده به تولیدات خانگی پرداخت از لباس و غذا و وسایل و صنایع دستی و خیلی چیزهای دیگر که در اکثر موارد مواد اولیه آنها به صورتی رایگان در محیط اطراف ما وجود دارد تصور کنید که در اطراف ما از اوایل بهار تا اواخر تابستان چقدر گلهای وحشی بو مادران و سایر گلهای دیگر ، خار و خاشاک و ... که در تهیه گیاهان دارویی ، عصاره ها ، کارهای تزئینی و ... بکار می روند و ما آنها را بدون توجه زیر پایمان می گذاریم یک نقاشی یا نوشته را با کمک کمی گلهای خشک بیابانی تزئین کنید کاری که در بعضی مغازه ها بعنوان صنایع دستی طرفداران زیادی را به خود جلب کرده یا حشرات بیابانی را خشک کرده در جعبه ای شیشه ای جهت آموزش تهیه کنید باور کنید در آمد زا است اما به آن بی توجه ایم و تنها مشاغل را در چار چوب ادارات و کارهای متدوال خدماتی و دولتی مرسوم جامعه می دانیم باور کنید با کمی تامل در محیط اطراف و کمی تدبر و تفکر و خلاقیت ، شغل ایجاد می شود و در آمد سرازیر می گردد شغــل اطراف ما است دور و برما ، خودشان ما را صدا می زنند و ما تنها کاری که باید بکنیم این است که آنها را بیا فرینیم ، بهره ببریم و به دیگران معرفی کنیم .

a
البته اگر بخواهیم به صورت برنامه ریزی شده و سیستمی و توسط مدیران اجرایی و یا طراحان جامعه به ایجاد شغل و حل مشکلات ناشی از آن بپردازیم باز هم جغرافیاعلمی است که خط و خطوط آن را به ما نشان می دهد و ما را در راه رسید به هدف کاملا راهنمایی میکند داده ها و مساعدت ها و مشکلات و کاستی را با هم می سنجد و در یک دیدگاه فراگیر همه جانبه بهترین نتیجه را برای ما رقم می زند البته اگر مورد استفاده واقع بینانه قرار گیرد .
آری جغرافیا در کارآفرینی حرف اول و اخر را می زند افسوس که ما به این علم زیبا کم توجه ایم و آن را در حد جغرافیای توصیفی قدیم محدود کرده ایم و نمی خواهیم افق های جدید مان را بر روی این علم زیبا با نشاط و کار آفرین بگشائیم و مشکلات مختلف مان را با کمک آن حل نمائیم .

منبع:سایت جغرافیا

a
aaaa